Koncepcja badań


Koncepcja projektu powstała w związku z koniecznością redefinicji klasycznej – policyjnej funkcji administracji. Nowe podejście do policji administracyjnej oraz dóbr policyjnych związane jest z ekonomiczną analizą prawa, którą wywodzi się z teorii ekonomii dobrobytu. Teoria ta dokonuje dystynkcji dóbr publicznych traktując je jako usługę dostarczaną przez administrację

Lejtmotywem rozważań będą trudności, dotyczące identyfikacji i efektywnego świadczenia dóbr publicznych czy może w tym przypadku lepiej oddające ich istotę określenie „wspólnych trosk ludności”. Kwestie te są przedmiotem szerokiej debaty prowadzonej w USA i państwach Europy Zachodniej. Chodzi w niej między innymi o to, jak uczynić zarządzanie dobrami publicznymi bardziej dostosowanym do wspólnych interesów, bardziej odpowiedzialnym i bardziej wrażliwym wobec wspólnych wartości, za które w rozwiązaniach krajowych są odpowiedzialne organy administracji publicznej.

W debacie tej znaczącą pozycję zajmuje teoria globalnego prawa administracyjnego. Również tej problematyce będzie poświęcone odpowiednie miejsce w ramach proponowanej problematyki badawczej. Przemawiają za tym co najmniej dwa argumenty. Po pierwsze postępująca globalizacja rozwiązań związanych z ochroną dóbr policyjnych. Po drugie w globalizującym się świecie istnieje wiele podmiotów publicznych, prywatnych lub publiczno-prywatnych, które mają wszystkie cechy podmiotów administracyjnych i przez to uczestniczą w procesach decyzyjnych. Podmioty te są niedostatecznie odpowiedzialne jako, że na ogół nie dotyczą ich krajowe wymogi prawne nakładane na podmioty publiczne. Jest tak dlatego, że podmioty globalne albo są podmiotami prawa międzynarodowego albo też są wprawdzie podmiotami prawa krajowego, ale należą do sieci międzynarodowych, których prawne funkcjonowanie nie może być poddane prawu krajowemu.
Podstawowy program badawczy będą poprzedzały studia nad koncepcją genezy pojęcia policja oraz ewolucją policyjnej funkcji państwa, która dokonała się w XVIII i XIX wieku, stanowiąc konsekwencję przekształceń o charakterze systemowym wymuszającym szerokie i kompleksowe zmiany analizowanej instytucji prawnej. W kontekście ewolucji analizie zostaną poddane poglądy takich luminarzy jak Ch. Wolffa, J. H. von Justiego oraz J. von Sonnenfelsa, N. Delamarea. Wątek badań z historii myśli prawnej i jej dorobku, stanowić będzie tzw. element erudycyjny, którym swobodnie będzie można operować w konstrukcji planowanej monografii.

Właściwe badania rozpocznie analiza, której przedmiotem uczyniono dobra publiczne. Ukazane zostaną dystynkcje dóbr publicznych wśród, których wyróżnia się: dobra czyste, dobra nieczyste, dobra klubowe, dobra publiczne najsłabszego ogniwa, (w których najmniejszy wkład ustala ilość dobra publicznego dla całych grup, jak to ma miejsce w przypadku działań przeciwepidemicznych) oraz dobra publiczne najlepszej próby. Zawiła kombinacja dóbr publicznych kreuje dwa problemy: etatyzacji dóbr publicznych oraz defensywnej teorii ich dostarczania. Problemy te egzemplifikują się w pytaniach pojawiających się w procesie decyzyjnym. Dlatego badaniem objęto między innymi teorie publiczno-ekonomiczne, których założenia zapewnienia dóbr publicznych są zasadniczo skoncentrowane na państwie (na poziomie krajowym) i nie uwzględniają szerszej polityki wielostronnej oraz przechodniego zapewnienia dóbr publicznych.

Integralną częścią projektu będzie analiza struktury organizacyjnej i aktywności Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie: nadzoru sanitarnego w zakresie bezpieczeństwa warunków zdrowotnych żywności i żywienia, promocji zdrowia, działalności przeciwepidemicznej ze szczególnym uwzględnieniem typów i atrybutów nadzoru epidemiologicznego. Przedmiotem analizy będzie również transgraniczna sieć definiowana jako płaszczyzna wzmacniania kontaktów w celu zbierania, aktualizowania danych niezbędnych do prowadzenia nadzoru.

Wskazane powyżej obszary badawcze są pionierskimi w polskiej doktrynie prawa administracyjnego, a ich analiza pozwoli odpowiedzieć na kluczowe pytania:

  • jak w świetle badań naukowych i studiów można ocenić zagrożenia dla dóbr policyjnych,
  • jakie są prawne i instytucjonalne determinanty ochrony dóbr publicznych,
  • jakie są globalne i regionalne gwarancje dóbr policyjnych.

Powyższe pytania ujawniają jeszcze jedną ważną kwestię, a mianowicie, że funkcja policyjna nie jest czymś precyzyjnie zdefiniowanym w związku z czym znajduje się in statu nascendi. Dlatego odpowiedzi na powyższe pytania przyczynią się do stworzenia holistycznej wizji policyjnej funkcji administracji.

Jeśli komuś z Szanownych Gości powyższa problematyka jest bliska zapraszam do dyskusji.